Summerschool 2018 | Resilient Embankments

De summerschool 2018 had als thema Resilient Embankments, veerkrachtige oevers, en vond plaats in de uiterwaarden van Lent net achter de dijk langs de Waal. Dit was de zesde editie van de jaarlijkse summerschool die door vier scholen langs de Rijn wordt georganiseerd: de Fachhochschule in Konstanz, de ENSAS en de INSA in Straatsburg en Artez Academie van Bouwkunst. Van 8 tot en met 13 juli waren 29 internationale studenten neergestreken in het tijdelijke campement op het terrein van de Historische Tuin in Lent.

De locatie aan de Waal was gekozen vanwege de grote by-pass die daar onlangs was voltooid. De gigantische ingreep om Nijmegen te behoeden voor hoog water geeft een goed beeld van het Nederlandse gesleutel aan de rivieren om de delta leefbaar te houden. In de summerschool wilden we de internationale studenten min of meer laten ervaren hoe het is om in de omstandigheden van een delta te ontwerpen.

De opgave voor de summerschool was om een afgebakend gebied van de Waaloevers op schaal na te bouwen. Vervolgens werden in dat schaalmodel nieuwe toevoegingen ontworpen.

Het materiaal waarmee het schaalmodel werd gemaakt, was een zorgvuldig samengesteld mengsel van leem, zand en klei. In de aanloop naar de summerschool hadden Bob Zanders en Koen Geraedts geëxperimenteerd met mengsels die voldoende kneedbaar, stevig en soepel waren en die ook vormvast waren bij het drogen. Met het gekozen mengsel werd de ‘plaat’ van het schaalmodel aangelegd. Vervolgens konden de studenten het modelleren door bikken, schaven, meer of minder water toevoegen en andere technieken die al werkend ontstonden.

De Historische Tuin was een prachtig locatie om te bivakkeren.

Iedere groep presenteerde het plan dat zij voor een zone in het model hadden gemaakt. Cees Zoon en Paul Goedknegt van de gemeente Nijmegen waren ook bij de presentatie aanwezig en reageerden op de plannen.

DCIM100MEDIADJI_0009.JPG

De volgende summerschool in deze reeks van “International Summerschools on the Rhine River” zal door de Fachhochschule in Konstanz worden georganiseerd.

Galerij

Slotdag studiejaar 2017-2018

Op vrijdag 6 juli 2018 werd voor het eerst de Koersbepaling gecombineerd met de beoordeling van de praktijkportfolio’s van het tweede semester. Voor de studenten die aan beide onderdelen deelnamen, betekende dit een getrapte presentatie waarbij eerst het portfolio werd toegelicht en vervolgens het bredere perspectief van de Koersbepaling aan de orde kwam.

De voorbereiding van deze dag had tot een ingenieuze planning geleid, waarin niet alleen de studenten, maar ook de beoordelende docenten zoveel mogelijk naar hun eigen wensen waren ingedeeld. De indeling van de docenten was al lang van te voren in gang gezet, omdat twee groepen docenten (de docenten uit de Praktijkcel die de portfolio’s beoordelen en de docenten uit het KB-team die de Koersbepalingen deden) met elkaar gecombineerd moesten worden.

Bovendien wilden we ook dat de studenten, die niet zelf aan de beurt waren, een actieve rol speelden door de tijd te bewaken en ‘peer-notes’ te maken die na afloop van hun presentatie en aan hun collega-studenten werden meegegeven.

Hieronder een willekeurige verzameling beelden van die dag.


Moniek en Gerard geven als levende kariatide en atlant de eerste uitleg over de opzet en het verwachte verloop van de dag.


De presentaties en besprekingen zijn van start gegaan in zeven ruimtes.


Laatste voorbereidingen voor wie even niet is ingedeeld.


Bijpraten tussen de bedrijven door.


Lunch bij De Kookplaats.


Lunch.


Het middagprogramma loopt.


Gesprekken in volle gang.


Debriefing van docent.


De planning loopt tegen het einde.


Napraten over de nieuwe opzet van deze dag.


Ontspanning.


Ervaringen uitwisselen.


In afwachting van het buffet waarmee de dag wordt afgesloten.

De Beste Boeken van ArtEZ Academie van Bouwkunst (2)

Het tweede boek uit de selectie Beste Boeken 2017 waar ArtEZ Academie van Bouwkunst bij betrokken was – in dit geval als mede-opdrachtegever – is: “Stedelijke vraagstukken, veerkrachtige oplossingen. Ontwerpend onderzoek voor de toekomst van stedelijke regio’s”. Het is de publicatie die het netwerklectoraat Future Urban Regions (FUR) onder leiding van Eric Frijters heeft gemaakt als verslag van het onderzoek dat in de jaren 2013 – 2016 is uitgevoerd. Tegelijkertijd is het meer dan een eindverslag; het biedt tevens elementen voor een vervolgagenda waarmee het onderzoek naar gezonde verstedelijking kan worden voortgezet.

Het netwerklectoraat FUR functioneerde in opdracht van de zes Nederlandse Academies van Bouwkunst, die met FUR uitwerking gaven aan een subsidie die in het kader van Actieagenda Architectuur en Ruimtelijk Ontwerp door het toenmalige Ministerie van Infrastructuur en Milieu was verstrekt. Vanuit ArtEZ Academie van Bouwkunst maakte onderwijscoördinator Ady Steketee deel uit van de kenniskring. Hij heeft vanuit die rol bijgedragen aan de publicatie. Ook Thijs van Spaandonk, al jarenlang een vaste kracht in het derde jaars Onderzoeksprogramma van de master Architectuur, heeft een bijdrage aan de publicatie geleverd.

Behalve een uitgebreide toelichting op de positie en de doelstellingen van FUR behandelt de publicatie ook de ontwikkelde methodes van onderzoek en de projecten die in de onderwijsprogramma’s van de deelnemende Academies zijn uitgevoerd. Per type project zijn er bovendien gerealiseerde projecten uit binnen- en buitenland opgenomen die het beeld van de mogelijke ingrepen in de stedelijke omgeving aanvullen.

Het netwerklectoraat FUR is inmiddels op stoom gekomen in de tweede ronde van de ARO (Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp), die van 2017 – 2020 loopt. De samenwerking met de Academies van Bouwkunst blijft ook de komende jaren cruciaal voor het functioneren van FUR (zie ook de bijdrage van 10 februari 2018).

De Beste Boeken van ArtEZ Academie van Bouwkunst (1)

Op 5 maart werd bekend gemaakt welke boeken behoorden tot de Beste Boeken 2017. Tot onze verrassing bleek dat er twee boeken bij zaten waar ArtEZ Academie van Bouwkunst als opdrachtgever bij betrokken was.
Het eerste boek is “De gestiek van de architectuur, Een leerboek hedendaags maniërisme”, van Frans Sturkenboom. Frans Sturkenboom is al vele jaren docent bij de masteropleiding Architectuur.

Behalve docent bij ontwerpateliers stond Frans de afgelopen jaren vast ingeroosterd voor de reeks Cultuurbeschouwing 2, die hij invulde met “Grondbegrippen van de architectuur”. Het dictaat dat hij voor deze reeks ontwikkelde, was in de ogen van de opleiding en van Peter Sonderen, lector Theorie in de kunsten, zo interessant dat Frans werd uitgenodigd om het tot een voldragen manuscript uit te werken. De ‘eigen’ uitgeverij ArtEZ Press adopteerde het project en een financiële bijdrage uit het Innovatiefonds van ArtEZ maakte de uitvoering verder mogelijk.

De vormgever van het boek, Josse Pyl, pakte het thema van het maniërisme op en ontwierp een speciale cijferreeks voor dit boek. De wijze waarop de afbeeldingen zich zowel verhouden tot de tekst, als tot de vorm van het boek, draagt bij aan het fenomeen ‘leerboek’. Tot slot geeft de tactiliteit van de omslag uitdrukking aan één van de centrale stellingen van Frans Sturkenboom waarin hij stelt dat de ‘dramatiek’ of ‘diepte’ van het vlak één van de geboortemomenten is van de gestiek van de architectuur. Om dat te ervaren, is het echt nodig om het boek ter hand te nemen.

Planning FUR in het onderwijs

Een meterslang tijdschema voor de jaren 2018, 2019 en 2020 vormde het centrale document waar 8 februari 2018 aan werd gewerkt door de voltallige kenniskring van het netwerklectoraat Future Urban Regions (FUR) en een vertegenwoordiging van de zes Academies van Bouwkunst.

De kern van FUR is om actuele ontwerpvraagstukken in de stedelijke regio’s te onderzoeken en mogelijke strategieën te ontwikkelen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de masteropleidingen van de zes Academies van Bouwkunst. Samen met ‘derden’, betrokken partijen of coalities van betrokken partijen, worden vraagstellingen in het ontwerponderwijs van de masteropleidingen aan de orde gesteld. Met de resultaten uit het onderwijs wordt door de kenniskring verder gewerkt; ofwel wordt een vervolgvraagstelling voor een nieuw onderwijsproject ontwikkeld, ofwel worden de resultaten verwerkt in een bredere studie waar meer praktijkresultaten – ook internationaal – met elkaar worden verbonden.

De planningsbijeenkomst had als doel om voor de komende jaren de inzet van FUR in de onderwijsprogramma’s van de masteropleidingen te bespreken.

De bijeenkomst was een groot succes omdat gedurende het gesprek duidelijk werd dat de wederzijdse vragen goed in elkaar grepen en de meerwaarde van een gemeenschappelijk onderzoeksprogramma als FUR overduidelijk zichtbaar werd. De komende jaren zullen daarom ook bijeenkomsten met meerdere of alle opleidingen worden georganiseerd om resultaten te delen en de ontwikkelde werkwijze nog verder uit te diepen.
Voor de masteropleiding Architectuur van ArtEZ Academie van Bouwkunst betekent dit – naast mogelijke nieuwe activiteiten – dat het Onderzoeksprogramma in het 3e jaar ook de komende jaren in overleg met FUR zal worden ingevuld.