Société des Architectes Décédé: Claude Parent (1923-2016)

De Franse architect Claude Parent is op 27 februari 2016 overleden (een jaar gelden) en dat was 50 jaar nadat twee bijzondere producten het daglicht zagen waarvan hij mede-auteur was.
Het eerste product was een kerk, de Ste Bernadette de Banlay te Nevers, Frankrijk, waarin de opvattingen van het tweede product, het tijdschrift “Architecture Principe” werden toegepast, c.q. uitgeprobeerd.

In “Architecture Principe” schreven Claude Parent en zijn compaan Paul Virillio over ‘la fonction oblique’ (letterlijk vertaald als ‘de schuine functie’). Uit tekeningen en schetsen van ‘la fonction oblique’ blijkt dat Parent en Virillio daadwerkelijk voor ogen hadden de horizontalen en verticalen die in onze architectuur zo vertrouwd zijn, te vervangen door schuine vloeren en wanden. In de Ste Bernadette in Nevers hebben ze die schuine vloeren ook toegepast. Zoals hun eigen tijdschrift “Architecture Principe” gelezen kan worden als een manifest voor een andere architectuur, zo is de kerk een betonnen manifest voor de ruimtelijke werking van ‘la fonction oblique’.

Het is opvallend dat aan het overlijden van Parent in Nederand amper aandacht is besteed. Kennelijk was hij hier alleen bekend bij een kleine kring liefhebbers. In buitenlandse tijdschriften zijn fraaie levensschetsen van Parent verschenen, waarbij onvermijdelijk de anekdotes over zijn voorliefde voor mooie auto’s en kleding werden aangehaald.

Parent was echter vooral een dwarse denker die kritisch keek naar de rationalisaties in het modernisme. Toen hij samen met Paul Virillio de opvattingen rond ‘la fonction oblique’ ontwikkelde, was dat vooral om de ingesleten vanzelfsprekendheden aan de kaak te stellen, instabiliteit te veroorzaken, andere evenwichten op te zoeken en nieuwe ontmoetingen te forceren. De bijzondere werking van de schuine ruimte waren Virillio en Parent op het spoor gekomen door het eerdere onderzoek van Virillio naar de overgebleven bunkers van de Atlantikwall, die de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog langs de Europese kust hadden gebouwd (zie de publicatie van Paul Virillio, “Bunker Archeology”). Sommige bunkers waren in de loop der jaren door weggespoeld zand gekanteld en in deze scheef staande bunkers was het plotseling heel lastig om je staande te houden en je goed te oriënteren.

De kerk in Nevers is niet zo scheef dat de oriëntatie verdwijnt, integendeel, de schuine vloeren lijken het liturgisch centrum van de kerk alleen maar te benadrukken.
In het massieve, betonnen beeld van de buitenzijde van de kerk lijken de scheve bunkers ook door te klinken.

In 1966, een sleuteljaar in de architectuurgeschiedenis van de 20e eeuw, plaatste Parent zich samen met Virillio nadrukkelijk op het podium van het architectonisch denken door hun kritische beschouwing van de modernistische architectuur. In de loop der jaren kwam Parent misschien meer in de coulissen terecht, maar dat maakt zijn experimenten in het denken over architectuur niet minder waardevol.

ArtEZ Academie van Bouwkunst scoort in Konstanz

Ieder jaar wordt door de Fakultät Architektur und Gestaltung van HTWG Hochschule Konstanz een overzicht gepubliceerd van de meest bijzondere onderwijsprojecten van het afgelopen studiejaar. Deze publicatie heeft de naam “Werkschau Architektur 2016”. Door de samenwerking met de Hochschule Konstanz in de summerschools vanaf 2013 krijgen we ieder jaar een exemplaar van de Werkschau toegestuurd.

k1

Gedurende de productietijd van de Werkschau wordt een onafhankelijk jury uitgenodig om de beste plannen uit dit overzicht aan te wijzen. De door de jury geselecteerde plannen krijgen als bekroning een zogenaamde “Seestern” toegekend.

k2

In deze ronde blijkt dat de Academie van Bouwkunst bij twee van de zeven toegekende Seesternen is betrokken. Eén Seestern is toegekend aan de summerschool 2015 in Arnhem met de drijvende paviljoens.

k3

k4

k5

k6

De andere Seestern is voor het ontwerp van Alexander Marks, dat hij heeft gemaakt gedurende zijn exchange-semester in Arnhem. Zijn ontwerp bij het atelier Sustainable Happiness met als docenten Lada Hrsak en Addy de Boer kreeg de meigroene Seestern.

k7

k8

k9

Mooi was ook dat de docenten in Konstanz met trots over de behaalde Seesternen vertelden. De samenwerking van de architectuuropleidingen aan de Rijn heeft zo naast de summerschools ook nog een ander mooi resultaat.

Nabrander Slotweekeinde 2016

“Endstation Chile”, aldus de Duitse pers over het overlijden van Margot Honecker, de vrouw van voormalig DDR-leider, Erich Honecker.
honeckermargot-2

Fragment uit De Volkskrant, 8 mei 2016 (boven) en de reisgids voor het Slotweekeinde 2016 naar Leipzig en Chemnitz (onder).

leipzig-chemnitz-22
ddr-leipzig-chemnitz

Positief advies voor handhaven titelbescherming Interieurarchitect

Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam (UvA) adviseren positief over het handhaven van de titelbescherming van interieurarchitecten. Ook bevelen ze aan de hbo masteropleidingen Interieurarchitectuur, zoals die ook bij ArtEZ Academie van Bouwkunst wordt gegeven, te ondersteunen in hun verdere ontwikkeling.
De onderzoekers van de UvA hadden de opdracht voor het onderzoek gekregen van het Ministerie van OCW in samenwerking met het Atelier Rijksbouwmeester. Het onderzoek was één van de uitwerkingen van het “Actieplan gereglementeerde beroepen” van het kabinet. Doel van dit plan is om na te gaan in hoeverre de titel- of beroepsbescherming in Nederland geen restricties opwerpt voor buitenlandse bedrijven en beroepsbeoefenaren en op die manier de internationale concurrentie belemmert. Eén van de titels die door het kabinet werd genoemd voor evaluatie is die van de interieurarchitect.
In het rapport dat op 21 juni 2016 is gepubliceerd komen de onderzoekers juist tot de conclusie dat de titelbescherming bij interieurarchitecten de concurrentie verhelderd en dat de consument een waarborg heeft voor de kwaliteit van de werkzaamheden wanneer een interieurarchitect in de arm wordt genomen.
De onderzoekers hebben een groot aantal interviews met vertegenwoordigers uit alle geledingen van het veld van de interieurarchitectuur gehouden. Ook is Ingrid van Zanten van Corporeal, de masteropleiding Interieurarchitectuur bij ArtEZ, geïnterviewd. De onderzoekers hebben verder een internationale benchmark gedaan om de situatie in de buurlanden met die van Nederland te vergelijken.
Het rapport is in zijn geheel te lezen en te downloaden van de website van het Bureau Architectenregister. Klik hier voor een directe link.

uva-ia

Publicatie Plein16 + erratum

plein16pub1

Op de dag vóór het slotweekeinde van studiejaar 2015-2016 werden de publicaties van Plein 16 “Eigenschappen” afgeleverd. Een mooi product om in de bus op weg naar Leipzig te lezen en te bekijken. De publicatie was ook dit keer weer een samenwerking van Accu grafische ontwerpers, Linda Swaap, met Bob Zanders, de coördinator van het Plein.
In de publicatie wordt beeldend verslag gedaan van de vier workshops en hun resultaten. Achtereenvolgens “Aus einem Guss” (aluminium gieten), “Piepschuim” (EPS), “Brick Pavilion” gemodelleerde klei van de steenfabriek Petersen in Denemarken) en “Biobased composiet” worden in de publicatie gepresenteerd.
In iedere workshop speelde één materiaal de hoofdrol. Het was aan de studenten om de eigenschappen van dat materiaal te bespelen, om de regie over het materiaal te voeren. In de publicatie wordt dat proces en wat het heeft opgeleverd getoond.

plein16pub2

Ralph Brodrück, één van de begeleiders van de workshops, heeft een essay geschreven dat dieper ingaat op de relatie tussen de subjectieve ervaring en de eigenschappen van materialen. Die subjectieve ervaring kiest nadrukkelijk niet voor de route naar de natuurwetenschappelijke gegevens en modellen over materialen. De subjectieve ervaring wordt aan de hand van voorbeelden van architecten, waaronder Peter Zumthor, diepgaand geanalyseerd. Brodrück legt die analyse naast de inzichten van de filosoof Hermann Schmitz en komt dan tot een tweeledige conclusie. Juist door de subjectieve ervaring centraal te stellen en daar een vocabulair voor te ontwikkelen, wordt het mogelijk “om de opmerkzaamheid met betrekking tot de ervaring van architectuur te verfijnen”(p. 54). De tweede conclusie van Brodrück volgt hier direct op: het wordt dan ook mogelijk “het inzicht in haar (= van de architectuur) intersubjectieve eigenschappen systematisch te vergroten.”(p. 54).

plein16pub3

Flankerend aan de beeldenreeksen worden op rode pagina’s tekstfragmenten van twee auteurs gepresenteerd. Het betreft citaten van Tim Ingold uit zijn publicatie Making (2013) en uitspraken van Barbara Hepworth over haar lijfelijke ervaringen als beeldhouwer.
Helaas is in de laatste uitspraak van Hepworth op p. 76 een deel van de zin weggevallen. De complete tekst is:
“A chance remark [..] that ‘marble changes colour under different people’s hands’ made me decide immediately that it was not dominance which one had to attain over material, but an understanding, almost a kind of persuasion, and above all greater co-ordination between head and hand.”

plein16pub4

Plein16 – presentaties van de workshops

Op 24 januari kwamen de studenten en docenten van de vier workshops van Plein16 weer bij elkaar nadat twee weken eerder, op 8 januari met een lezingenreeks de workshops van start waren gegaan. Vier materialen stonden centraal; in iedere workshop één. Hieronder beelden van de presentaties van de vier workshops. Achtereenvolgens de wonderlijke constructies met bio-based composieten, de resultaten van het aluminium gieten, de Deens klei-experimenten uit de steenfabriek van Petersen en de bewerkingen van het EPS.
IMG_5861

IMG_5854

IMG_5875

IMG_5858

IMG_5894-2

IMG_5896-2

IMG_5898-2

IMG_5902-2

IMG_5907

IMG_5911

IMG_5914

IMG_5927

IMG_5943-2

IMG_5958-2

IMG_5963-2

IMG_5970-2

IMG_5980-2

IMG_5984-2

Edward Burtynsky: littekens en open wonden

boomstronk_cc
Wanneer de natuur zijn gang kan gaan, is er voor ons, kinderen van de Romantiek uit de vroege 19e eeuw, aan het verval en verderf een esthetisch genoegen te beleven.

Dit genoegen krijgt al een ander karakter als de mens zich er actief mee gaat bemoeien.
rooihout1_c
Zeker als er op grote schaal wordt ingegrepen, komt er een ander besef naar voren.
rooihout2_c
Edward Burtynsky, Canadees fotograaf, laat met zijn beelden zien wat de gevolgen van grootschalige ingrepen zijn. En wrang genoeg, het zijn nog prachtige foto’s ook. Er zijn veel artikelen over zijn werk. (Pop up even wegklikken.)
En Burtynsky heeft een geweldige website waar zijn werk via adembenemende projecten is te zien: www.edwardburtynsky.com

(Om misverstanden te voorkomen: de foto’s in deze post zijn niet van Burtynsky!)

Arnhem by night

De nieuwe bioscoop bij het centraal station biedt een mooi uitzicht op nachtelijk Arnhem.

2
Zicht naar het oosten; links de gebogen wand van de Jansbuitensingel, rechts het Gele Rijders Plein.

3
Zicht op de binnenstad met uiterst links de John Frostbrug en rechts het Nieuwe Plein met de opgang naar de Nelson Mandelabrug.

4
Het nieuwe station van UN Studio.

5
De nieuwe bioscoop van EUP Design en Powerhouse Company.

6B
 

Summerschool 2015

The summerschool is an initiative from four schools located on the banks of the Rhine River. This year was be the third edition of the summerschool in Arnhem; the first was in 2013 in Strasbourg; the second edition was in 2014 in Kostanz. The central theme of the summerschools is the relation of the city with the Rhine River. Each year +- 8 students from each city come together to work in small groups on a design. Besides the 25 students there are 2 tutors/teachers from each city.

DSC_0460

In line with the idea of the Arnhem Institute of Architecture that ‘making’ is an important way in developing a design – and because ‘making’ is big fun – this years summerschool focused on a hands‐on way of working. We worked with different kind of materials on models up to scale 1:1. Working with models means experimenting and trying, reflecting and adjusting, and, hopefully, getting a feel for the different materials in relation to the specific design challenges.

The design brief for the summerschool was twofold: ‘floating’ and ‘pavilion’.

‘Pavilion’:
The town of Arnhem gave a number of great pavilions to the world. Think for example of the pavilions from Rietveld and Van Eyck, that are now part of the sculpture garden of the Kröller‐Müller Museum. These beautiful pavilions have been made for the Sonsbeek exhibitions that will be held again in 2016.
From an architectural point of view, the ‘pavilion’ is an interesting contemporary laboratory for innovation and research. One could say the pavilion is to today architects what the housing floor plan was to the modernists.
During the summerschool the students investigated the idea of a pavilion from a fundamentally experimental point of view. A little specific tweak will helped them to do so: the pavilion had to float in the River Rhine.

‘Floating’
Located at the very end of the rivers Rhine and Meuse the country of The Netherlands is situated for large parts under see level. Hence, in anticipation of the upcoming climate changes – and because it is big fun – Dutch architects developed a certain expertise in floating architectures, from the traditional Amsterdam houseboats, to futuristic floating pavilions, bicycle paths and swimming gardens. So, the assignment was to conceive and build a number of floating structures or platforms on the banks or on the water of the Rhine River. This includes dealing with waterproofing techniques, the weight balance and gravity points, but also the ultimate self-proof in the waters of the river Rhine: the floating structure had to carry at least one student in or above water.

The floating pavilions had to be constructed with different recycle materials. An additional challenge was that they had to be dismountable for transport to Rotterdam in a bus.
To visit Rotterdam, or better, the 2e Maasvlakte at the last kilometer of the Rhine river was one of the ultimate goals of this summerschool.

In the pictures below an impression of the six days of the summerschool, 12th – 17th July 2015.

DSC_0467

DSC_0475

DSC_0476

DSC_0481

DSC_0488

DSC_0501

DSC_0502

DSC_0522

DSC_0541

DSC_0553

DSC_0584

DSC_0588

DSC_0593

DSC_0600

DSC_0604

DSC_0626

DSC_0629

DSC_0635

DSC_0650

DSC_0655

DSC_0690

DSC_0701

DSC_0711

DSC_0724