Plein18 – terugblik op de presentaties

In een eerste reactie op de presentaties van Plein18 zei Ralph Brodrück, de geestelijk vader van de thematiek in de workshops, dat hij vooral aan ‘poëzie’ dacht bij alles wat had gezien en gehoord. Misschien is een poëtische verslaglegging wel de beste manier om iets over de workshops aan anderen over te brengen, waren ongeveer zijn woorden.

Plein18 borduurde voort op het centrale thema van Plein17: Proprioceptie, ruimtegevoel en zelfwaarneming in de ruimte. In Plein18 werd die zelfwaarneming nadrukkelijker gekoppeld aan de ruimtelijke omgeving. Vanuit de stelling dat ieder mens zichzelf in een omgeving gewaar wordt, speelden de drie workshops van Plein18 zich op drie locaties af waar verschillende ruimtelijke condities golden. Eén workshop vond plaats op een tweemaster op de Waddenzee. Hier gold dat werd gespeeld met de stabiliteit van de ondergrond. Het vasteland werd letterlijk verlaten voor een aantal dagen leven op een deinende boot. Een andere workshop vertrok naar Tromso in Noorwegen, gelegen boven de poolcirkel, om daar de donkerte van het leven zonder zonlicht mee te maken. Lange wandeltochten door besneeuwde vlakten in een schemerige wereld stellen het ruimtegevoel en de waarneming op de proef. De derde workshop richtte zich op beleving en lichamelijke gewaarwording van bijzondere interieure ruimtes in Arnhem.

De presentaties van de drie workshops waren heel verschillend en weerspiegelden op hun eigen manier hoe de workshops waren verlopen. De groep studenten die op de Waddenzee hadden gezeild, transformeerden het auditorium tijdens hun presentatie in een performatieve ruimte waarin feitelijke gegevens over de zeiltocht, kaarten, beelden, voorgelezen persoonlijke ervaringen en beschrijvingen, de traagheid van de boot op de weidsheid van het Wad navoelbaar maakten.
Bij de video’s van de groep uit Tromso was goed zichtbaar dat de ruige natuur, de ligging van de stad tussen bergen en water, de sneeuw en het ijs, de condities van het licht gedurende de dag, het prachtige noorderlicht ’s nachts en de gemeenschappelijke (yoga-)oefeningen die het groepsgevoel versterkten, allemaal onderdelen waren van de ‘andere’ omgeving.
De derde groep had in een ander lokaal een ruimtelijke installatie gemaakt die aanvankelijk alleen door geluidsfragmenten bij de bezoekers een sferisch beeld opriepen van de ruimte waarin de geluidsfragmenten waren opgenomen. Ook werd onderzocht hoe luisteren als een vorm van way-finding kan werken.

Ralph Brodrück las als onderdeel van zijn eerste reactie ook enkele van zijn eigen waarnemingen en aantekeningen voor. Hieruit bleek ook de tastende en persoonlijke manier waarop ieder van dergelijke lijfelijke ervaringen en gewaarwordingen verslag probeert te doen.
Aan die verslaglegging wordt de komende tijd nog op twee manier verder gewerkt. Eén traject is het maken van een publicatie waarin de workshops worden toegelicht en een indruk wordt gegeven van de rijkdom van ervaringen die het heeft opgeleverd, zowel bij studenten als bij de begeleidende de docenten. Die publicatie zal ook veel beelden bevatten (die in deze post nog ontbreken…) 
Het tweede traject is de eerste stap in een meerjarig onderzoek naar een vocabulair om over dergelijke ervaringen te spreken en dit mede-deelbaar te maken. De inzichten die Ralph Brodrück bij zijn promotieonderzoek aan de TU Eindhoven naar dit onderwerp opdoet, zal de masteropleiding Architectuur de komende jaren graag blijven testen. Het zijn prikkelende ontmoetingen op het grensgebied van de persoonlijke poëzie en het ‘verifieerbare’ onderzoeksdiscours.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *